• Chú Khỉ Văn Minh

    Nếu ai đó nhờ bạn chỉ đường, bạn sẽ trả lời kiểu như: đi thẳng 500m, rẽ phải rồi đi tiếp 1km, rất cụ thể và chi tiết phải không nào. Bạn đã từng để ý rằng, khi bạn đi về nhà, xe bạn cứ bon bon đến nơi và mà không cần suy nghĩ hay vạch ra lộ trình, thậm chí bạn có thể vừa đi vừa buôn dưa nhưng vẫn đến đích.

    Có những kỹ năng dù rất lâu không lặp lại như đi xe đạp, trượt tuyết… kể cả đến hàng chục năm sau chúng ta vẫn có thể làm một cách thành thạo. Nhưng cũng có những kỹ năng cần luyện tập thường xuyên như chơi đàn piano … Vì chỉ cần ngừng luyện tập một thời gian ngắn thôi, trình độ sẽ giảm ngay. Đó chính là Muscle Memory (Ký ức cơ bắp), đương nhiên cơ bắp chúng ta không có khả năng nhớ, mà chính là bộ não mới có khả năng này. Khi chúng ta lặp đi lặp lại một hành động nào đó, bộ não sẽ dần ghi nhớ. Theo thời gian, chúng ta sẽ thực hiện ngày càng tốt hơn, nhanh hơn, giỏi hơn mà không cần sự chú tâm của ta nữa.

    Đó là cơ chế hình thành thói quen, kỹ năng của từng cá nhân thông qua cuộc sống, học tập và làm việc mỗi ngày.

    Nhưng, điều này thì liên quan KHỈ gì đến “Khỉ văn minh”?

    Có 5 con khỉ bị nhốt trong một căn phòng. Giữa phòng là một cái thang, trên đỉnh thang là nải chuối. Mỗi khi có một con khỉ định trèo lên thang, người ta lại phun nước lạnh vào những con còn lại, làm chúng rất khổ sở. Sau một thời gian, mỗi khi có một con khỉ định trèo lên thang, những con còn lại, vì không muốn bị phun nước, tóm lấy con kia và đánh cho một trận.

    Dần dần, không có con nào trong số 5 con khỉ có ý định trèo lên thang nữa. Người ta bèn bắt ra 1 con và thay bằng con mới. Nhìn thấy nải chuối và cái thang, con khỉ mới thắc mắc không hiểu tại sao các con kia không trèo, và thử leo lên. Tất nhiên bốn con kia xông vào đánh cho một trận. Con khỉ mới không hiểu vì sao bị đánh, tuy nhiên không dám trèo nữa.
    Rồi một con nữa trong số 5 con đầu được thay thế. Chú lính mới lại định trèo, và bị cả hội đánh tới tấp. Con khỉ vừa vào trước đó cũng tham gia đánh, đơn giản vì thấy bọn kia làm vậy, còn bản thân vẫn không hiểu vì lí do gì.

    Lần lượt 5 chú khỉ ban đầu được thay ra hết. Bây giờ, 5 con khỉ mới ở trong phòng. Không có con nào từng bị dội nước. Nhưng cũng không con nào dám trèo lên thang. Và cả 5 sẵn sàng đánh nhừ tử bất kỳ con nào khác có ý định đó, mà không hiểu vì lí do gì.

    Một định kiến của các chú khỉ đã ra đời, gìn giữ mà chẳng ĐỨA KHỈ nào biết là TẠI SAO?

    Định kiến, như một sợi dây, trói chặt những nỗ lực phát triển của con người cũng như đất nước. Trong đời sống xã hội Việt Nam, định kiến đầy rẫy, nhưng cũng rất khó xoá bỏ, vì chúng lẩn khuất trong một cái tên mỹ miều hơn “VĂN HOÁ”.

    Làm sao đây?

    Cùng điểm danh nhé: “Nhuộm tóc á - đúng là ngổ ngáo, cãi thầy cô - mất dạy, Sống thử - lăng loàn,…”. Đó là những cú đánh quen thuộc của thế hệ cha mẹ, ông bà ta để gìn giữ truyền thống văn hoá mà kèm theo đó là cả các định kiến, để ta vẫn còn như KHỈ của thế giới văn minh.

    Bạn có lăn tăn khi đọc đến đây với suy nghĩ “cãi ông bà ư, không được,... “. Tôi đã từng bật tôm bố mình khi tôi cắt tóc cua những đầu những năm 2000. Cụ cho rằng nhìn như du côn, 
    - Theo bố như thế nào mới được?
    - Thì cắt mái để ngôi như bố này
    - Thưa bố, kiểu tóc mà bố đang để ấy, thời Pháp bắt đầu đô hộ, lúc đầu ai cắt như thế là bọn “mất gốc”. Những anh con gặp ở Singapore, giảng viên, tiến sỹ đều cắt cua đầu trọc cho đơn giản, gọn và tiết kiệm nữa.
    Bố tôi cuối cùng chấp nhận việc tôi có quyền chọn kiểu tóc cho mình.

    Tôi không khuyên bạn cãi bố mẹ mình, mà hãy tìm hiểu và học cách tranh luận cởi mở mang tính xây dựng để bảo vệ quan điểm của mình. Để hiểu đâu là truyền thống tốt đẹp nên giữ, tại sao lại cần giữ, đâu là định kiến cần xoá bỏ. Tôi chắc bố mẹ bạn cũng không muốn bạn là KHỈ của thế giới văn minh đâu.

    Nhưng hãy thật cẩn thận, tuyệt đối không để họ hiểu nhầm rằng tôi gọi họ là KHỈ nhé (bởi 5 con khỉ đầu tiên, chúng biết vì sao không được lấy chuối). Đơn giản là những gì đúng với thế hệ trước, nhiều điều không còn phù hợp với xã hội ngày nay. 

    Theo tripline.vn

    5739
    0 0